دهانشویه ،چه زمانی لازم است ؟
دهانشویه یکی از محصولات کمکی برای بهداشت دهان و دندان است، اما برای همه افراد و در همه شرایط ضروری نیست. دهانشویه می‌تواند در کنار مسواک و تمیز کردن بین دندان‌ها، به کنترل پلاک، التهاب لثه، بوی بد دهان یا پیشگیری از پوسیدگی کمک کند؛ اما جایگزین مسواک و نخ دندان نمی‌شود.
✔️ آیا استفاده از دهانشویه ضروری است؟
برای بیشتر افراد، رعایت صحیح بهداشت دهان شامل مسواک زدن با خمیردندان فلورایددار و تمیز کردن فضاهای بین دندان‌ها، پایه اصلی پیشگیری از پوسیدگی و بیماری‌های لثه است.
دهانشویه معمولاً یک روش مکمل است و ممکن است در شرایط خاص توسط دندانپزشک توصیه شود.
✔️ دهانشویه فلورایددار
دهان‌شویه‌های حاوی فلوراید می‌توانند به پیشگیری از پوسیدگی کمک کنند و ممکن است برای افرادی که خطر پوسیدگی بیشتری دارند، مفید باشند.
این نوع دهانشویه می‌تواند در بعضی افراد مانند کسانی که سابقه پوسیدگی زیاد، خشکی دهان یا عوامل خطر دیگر دارند، با نظر دندانپزشک توصیه شود.
نکته مهم: استفاده از دهانشویه فلورایددار به معنی حذف خمیردندان فلورایددار نیست.
✔️ دهانشویه ضدپلاک و ضدالتهاب لثه
بعضی دهان‌شویه‌ها حاوی ترکیباتی هستند که می‌توانند به کاهش پلاک میکروبی و التهاب لثه کمک کنند.
این محصولات ممکن است برای افرادی که التهاب لثه دارند یا کنترل پلاک برایشان دشوار است، مفید باشند.
برخی ترکیبات ضدعفونی‌کننده قوی‌تر مانند کلرهگزیدین معمولاً برای دوره‌های مشخص و با توصیه دندانپزشک استفاده می‌شوند و برای مصرف طولانی‌مدت و خودسرانه مناسب نیستند.
✔️ کلرهگزیدین چیست؟
کلرهگزیدین یک ماده ضدعفونی‌کننده مؤثر است که می‌تواند میزان باکتری‌ها و پلاک میکروبی دهان را کاهش دهد.
این دهانشویه ممکن است در بعضی شرایط لثه‌ای یا پس از برخی درمان‌های دندانپزشکی برای مدت مشخص تجویز شود.
استفاده طولانی‌مدت از کلرهگزیدین می‌تواند باعث تغییر رنگ سطحی دندان‌ها، تغییر موقت حس چشایی و افزایش تشکیل جرم شود؛ بنابراین بهتر است بدون تجویز دندانپزشک به‌صورت طولانی‌مدت استفاده نشود.
✔️ دهانشویه برای بوی بد دهان
بعضی دهان‌شویه‌ها می‌توانند به‌طور موقت بوی بد دهان را کاهش دهند.
اما اگر بوی بد دهان مداوم باشد، استفاده از دهانشویه فقط علائم را پوشش می‌دهد و باید علت آن بررسی شود.
علت بوی بد دهان می‌تواند با تجمع پلاک و جرم، بیماری لثه، پوسیدگی دندان، خشکی دهان، مشکلات زبان یا بعضی مشکلات دیگر مرتبط باشد.
✔️ آیا دهانشویه جایگزین نخ دندان است؟
خیر.
دهانشویه نمی‌تواند به‌طور کامل پلاک موجود در فضای بین دندان‌ها را از بین ببرد و جایگزین روش‌های مکانیکی تمیز کردن بین دندان‌ها مانند نخ دندان نمی‌شود.
بهترین نتیجه زمانی حاصل می‌شود که دهانشویه در صورت نیاز، در کنار مسواک زدن صحیح و تمیز کردن بین دندان‌ها استفاده شود.
✔️ بهترین زمان استفاده از دهانشویه
زمان استفاده به نوع دهانشویه و ترکیبات آن بستگی دارد.
اگر دهانشویه حاوی فلوراید است، بهتر است بلافاصله بعد از مسواک زدن استفاده نشود؛ زیرا شست‌وشوی دهان می‌تواند غلظت فلوراید باقی‌مانده از خمیردندان را کاهش دهد.
بهتر است دستور مصرف درج‌شده روی محصول و توصیه دندانپزشک رعایت شود.
✔️ بعد از استفاده از دهانشویه چه کار کنیم؟
در مورد بسیاری از دهان‌شویه‌ها توصیه می‌شود پس از استفاده، طبق دستور محصول از خوردن و نوشیدن برای مدت مشخصی خودداری شود.
دهانشویه را نباید قورت داد، مگر اینکه محصول به‌طور خاص برای بلع طراحی شده باشد.
✔️ آیا دهانشویه برای کودکان مناسب است؟
استفاده از دهانشویه برای کودکان باید با توجه به سن و توانایی کودک در تف کردن دهانشویه انجام شود.
برای کودکان کم‌سن که احتمال بلعیدن دهانشویه وجود دارد، استفاده خودسرانه توصیه نمی‌شود.
در صورت نیاز، نوع مناسب دهانشویه باید توسط دندانپزشک کودک انتخاب شود.
✔️ دهانشویه بدون الکل بهتر است؟
دهان‌شویه‌های بدون الکل می‌توانند برای افرادی که با محصولات حاوی الکل احساس خشکی یا سوزش دارند، گزینه مناسب‌تری باشند.
اما وجود یا نبود الکل به‌تنهایی تعیین‌کننده مناسب بودن یک دهانشویه نیست و باید ترکیبات و هدف استفاده از محصول نیز در نظر گرفته شود.
جمع‌بندی
دهانشویه یک ابزار کمکی برای بهداشت دهان و دندان است، نه جایگزین مسواک و نخ دندان.
انتخاب دهانشویه باید بر اساس هدف استفاده و شرایط دهان و دندان فرد انجام شود.
اگر پوسیدگی مکرر، التهاب لثه، بوی بد دهان یا خشکی دهان دارید، بهتر است به جای انتخاب خودسرانه دهانشویه، ابتدا علت مشکل مشخص شود.
در بسیاری از افراد، مسواک زدن صحیح با خمیردندان فلورایددار و تمیز کردن منظم بین دندان‌ها، مهم‌تر از استفاده روزانه از دهانشویه است.